Chương trìnhTrung cấp · Triết học

Lịch sử Triết học phương Tây I

Từ những câu hỏi của Socrates đến cuộc tổng hợp của Thomas Aquinas.

06 BUỔI · 01 BUỔI ĐỊNH HƯỚNG · 02 BUỔI HƯỚNG DẪN · Lyceum + online · Có chứng nhận

Về chương trình

Mỗi ngày, chúng ta vẫn nói về công bằng, hạnh phúc hay lý trí như những điều hiển nhiên, mà ít khi dừng lại để hỏi những quan niệm ấy từ đâu mà có. Thế nào là công bằng, thế nào là sống tốt, con người có thể biết được gì: những câu hỏi ấy đã được đặt ra từ hơn hai nghìn năm trước ở Hy Lạp cổ đại, và còn được tranh luận suốt nhiều thế kỷ sau.

Lịch sử Triết học phương Tây I là chương trình gồm 6 buổi chính, đi qua hai thời kỳ đầu tiên của triết học phương Tây: Cổ đại và Trung đại. Thay vì ghi nhớ tên tuổi và niên đại, người tham dự sẽ tìm hiểu mỗi triết gia đã đặt ra câu hỏi gì, trả lời người đi trước ra sao, và vì sao những câu trả lời ấy vẫn còn ảnh hưởng đến cách chúng ta nghĩ về con người và xã hội hôm nay.

Chương trình bắt đầu từ những triết gia Hy Lạp đầu tiên, rồi đến Socrates với câu hỏi sống thế nào cho phải. Tiếp theo là Plato với công lý và linh hồn, Aristotle với hạnh phúc và đức hạnh, Epicurus và Epictetus với sự bình an trong tâm hồn, và Augustine với những giằng co bên trong con người. Phần Trung đại theo chân Anselm, Avicenna và Thomas Aquinas khi họ dùng lý trí để trả lời câu hỏi về Thượng đế, rồi khép lại với cuộc tổng hợp lớn của Aquinas, người đưa Aristotle vào trung tâm tư tưởng châu Âu thời Trung đại.

Trọng tâm của chương trình là thảo luận. Mỗi buổi có phần giới thiệu bối cảnh, sau đó người tham dự cùng đặt câu hỏi, phản biện và liên hệ những ý tưởng cổ xưa với đời sống hôm nay, từ đó hình thành cách hiểu của riêng mình. Buổi cuối khép lại bằng một bàn tròn: mỗi người trình bày bài viết về câu hỏi mình quan tâm nhất.

Chương trình không yêu cầu kiến thức triết học trước đó. Phù hợp với những người muốn bắt đầu với triết học mà chưa biết bắt đầu từ đâu, muốn suy nghĩ có hệ thống hơn, hoặc muốn hiểu nền tảng của nhiều giá trị đang định hình văn hoá hôm nay.

Sau chương trình

Người tham dự có thể:

  • Nắm được bức tranh chung của triết học phương Tây thời Cổ đại và Trung đại, cùng những câu hỏi nền tảng về tri thức, cách sống tốt, linh hồn và giới hạn của lý trí.

  • Nhận ra nguồn gốc của nhiều quan niệm quen thuộc hôm nay, như đức hạnh, tâm hồn hay ý chí tự do.

  • Trình bày và bảo vệ quan điểm của mình, đồng thời lắng nghe và đáp lại những cách nhìn khác trong thảo luận.

  • Hình thành cách hiểu riêng về một câu hỏi lớn, và trình bày được nó trong một bài viết của chính mình.

  • Tiếp tục tìm hiểu các giai đoạn sau của triết học, trên một nền tảng vững chắc.

Đối tượng tham gia

Không yêu cầu kiến thức triết học trước đó, chỉ cần sự tò mò và tinh thần cởi mở khi trao đổi. Chương trình phù hợp với những người:

  • Muốn tìm hiểu triết học nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, và cần một điểm khởi đầu rõ ràng, đi từ những triết gia đầu tiên theo trình tự lịch sử.

  • Muốn rèn luyện cách suy nghĩ có hệ thống, biết đặt câu hỏi, phân tích lý lẽ và nhìn một vấn đề từ nhiều phía.

  • Muốn hiểu nền tảng của những giá trị đang định hình văn hoá và xã hội hiện đại, và vì sao chúng ta nghĩ về con người như ngày nay.

  • Thích thảo luận cùng người khác, và muốn kết nối những ý tưởng triết học với trải nghiệm của chính mình.

Quyền lợi người tham dự

Khi tham gia chương trình, người tham dự đồng thời trở thành thành viên của cộng đồng Lyceum và nhận được các quyền lợi sau.

  • Tham gia cộng đồng Lyceum, kết nối với những người cùng tôn trọng lý lẽ và không ngừng rèn tư duy.

  • Ưu tiên đăng ký, các seminar, workshop và chương trình chuyên đề do Lyceum tổ chức.

  • Tiếp cận hệ thống tài liệu, và danh mục đọc mở rộng do Ban Cố Vấn Chuyên môn tuyển chọn trong suốt chương trình.

  • Duy trì trao đổi sau chương trình, thông qua nhóm thảo luận, nơi người tham dự có thể tiếp tục đặt câu hỏi và chia sẻ tài liệu.

  • Ưu đãi phí tham dự, khi tham gia các chương trình tiếp theo của Lyceum.

  • Nhận Chứng nhận hoàn thành, khi đáp ứng các yêu cầu của chương trình.

  • Có cơ hội tham gia các Nhóm Đọc, Nhóm Thảo Luận, và những sinh hoạt dành riêng cho người tham dự các chương trình của Lyceum.

Lịch dự kiến

06 BUỔI · 01 BUỔI ĐỊNH HƯỚNG · 02 BUỔI HƯỚNG DẪN

Bắt đầu 05.11.2026.

NgàyNội dungĐọc kèm
05/11/2026Thứ Năm · 19:00–20:00OnlineBuổi tới

Buổi định hướng

Cách đọc, phiếu đọc và đề cương

07/11/2026Thứ Bảy · 09:00–11:30OfflinePhần I · Cổ đại
01

Từ logos đến Socrates

  • Parmenides mở câu hỏi “Ta có thể biết gì?”
  • Socrates tự biện: câu hỏi chuyển hướng khỏi các nhà tự nhiên và ngụy biện
  • Song đề Euthyphro (10a) dựng thành sơ đồ
  • Tập văn bản Lyceum §1: khoảng 25 mảnh Heraclitus, Parmenides, Protagoras (DK, song ngữ)
  • Plato, Euthyphro (trọn), trong Đối thoại Socratic 1, Nguyễn Văn Khoa dịch
  • Đọc trước: Plato, Socrates tự biện 28b–42a
14/11/2026Thứ Bảy · 09:00–11:30Offline
02

Plato: linh hồn, công lý, Hang động

  • Thách thức của Glaucon đặt ra câu hỏi
  • Linh hồn ba phần và Hang động là lời đáp
  • Tự vẽ Đường thẳng
  • Plato, Cộng hòa, Đỗ Khánh Hoan dịch: 357a–362c (Gyges), 435c–441c (linh hồn ba phần), 507a–518d (Mặt trời, Đường thẳng, Hang động)
19/11/2026Thứ Năm · 19:00–20:30Online

Buổi hướng dẫn 1

Trao đổi phiếu đọc buổi 1 và 2, góp ý đề cương tiểu luận

21/11/2026Thứ Bảy · 09:00–11:30Offline
03

Aristotle: hiểu thế giới, sống tốt trong đó

  • Aristotle trả lời Plato: hình thức nằm trong sự vật
  • Linh hồn là “mô thể của thân thể”
  • Dựng lập luận ergon thành sơ đồ
  • Hộp Đông–Tây: trung đạo và trung dung
  • Aristotle, Siêu hình học I.1–2 (980a–983a)
  • Aristotle, Bàn về linh hồn II.1 (412a–413a)
  • Aristotle, Luân lý học I.7, II.6, X.7
28/11/2026Thứ Bảy · 09:00–11:30Offline
04

Từ an nhiên đến trái tim không yên: Epicurus, Epictetus, Augustine

  • Epicurus và Epictetus: hai cách hiểu về hạnh phúc tự túc
  • Augustine kể vì sao ông không tự làm được điều mình muốn
  • “Nếu tôi lầm, thì tôi có”: câu trả lời cho phái Hoài nghi Viện Hàn lâm
  • Epicurus, Thư gửi Menoeceus (Diogenes Laërtius X.122–135)
  • Epictetus, Cẩm nang 1–5
  • Augustine, Tự thuật VIII.8.19–12.30 (vườn Milan)
  • Augustine, Thành đô Thiên Chúa XI.26 (Tập văn bản Lyceum §2)
03/12/2026Thứ Năm · 19:00–20:30Online

Buổi hướng dẫn 2

Trao đổi phiếu đọc buổi 3 và 4, góp ý nháp tiểu luận

05/12/2026Thứ Bảy · 09:00–11:30OfflinePhần II · Trung đại
05

Lý trí đi tìm Thượng đế: Anselm, Avicenna, Aquinas

  • Anselm đi từ khái niệm; Avicenna đi từ thế giới và hữu thể tất yếu
  • Aquinas bác lối Anselm và xây năm đường từ Aristotle và Avicenna
  • Viết một phản ví dụ cho Gaunilo trước khi đọc “hòn đảo”
  • Anselm, Proslogion 2–4 và Gaunilo, trích (Tập văn bản Lyceum §3)
  • Avicenna, Hữu thể Tất yếu (Tập văn bản Lyceum §4)
  • Thomas Aquinas, Tổng luận thần học I q.2 a.1–3, Trần Ngọc Châu dịch
12/12/2026Thứ Bảy · 09:00–12:00Offline
06

Aquinas: cuộc tổng hợp

  • Linh hồn: định nghĩa của Aristotle đối đáp nhị nguyên Plato và Augustine
  • Hạnh phúc chiêm niệm thành thị kiến Thượng đế
  • Sợi Việt: Phép giảng tám ngày (1651) gặp người nghe Nho – Phật
  • Bàn tròn bốn câu hỏi (180 phút)

Bàn tròn bốn câu hỏi, 180 phút

  • Thomas Aquinas, Tổng luận thần học I q.76 a.1 và q.1 a.1
  • Thomas Aquinas, Tổng luận thần học I-II q.3 a.8, hạnh phúc trọn vẹn (Tập văn bản Lyceum §5)
  • Alexandre de Rhodes, Phép giảng tám ngày (1651), ngày thứ nhất, trích

Chương trình gồm 06 buổi, mỗi tuần một buổi 150 phút, cùng 01 buổi định hướng và 02 buổi hướng dẫn trực tuyến. Buổi định hướng giới thiệu cách đọc, phiếu đọc và đề cương; hai buổi hướng dẫn dành cho trao đổi phiếu đọc và góp ý tiểu luận. Buổi cuối kéo dài 180 phút và khép lại bằng Bàn tròn bốn câu hỏi.

Quy mô lớp: Tối đa 18.

Mốc thời gian

MốcNgàyGiờ
Hạn nộp đơn03.11.202623:00
Buổi đầu tiên05.11.202619:00
Buổi cuối12.12.202609:00

Điều kiện nhận chứng nhận

Người tham dự nhận Chứng nhận hoàn thành khi làm xong những việc sau. Chương trình không xếp loại đậu hay rớt.

  • Nộp ít nhất bốn trong năm phiếu đọc, mỗi tuần một phiếu, trước buổi kế tiếp.

  • Giữ một sổ thuật ngữ từ 15 mục trở lên.

  • Đi hết các bước của tiểu luận phả hệ: đề cương, nháp, một lượt phản biện cặp và bản sửa.

Người hướng dẫn

Người hướng dẫn

Tôn Thất Vĩnh Khang công tác tại bộ môn Giáo dục Khai phóng, Đại học Quản lý và Công nghệ TP.HCM. Nghiên cứu của anh tập trung vào đạo đức học và triết học xã hội.

Anh hoàn thành chương trình tiến sĩ tại Đại học California, Davis, nơi anh từng giảng dạy bộ môn triết học. Anh cũng từng giảng dạy các lớp đạo đức học tại Viện Công nghệ Illinois giai đoạn 2022–2024.

Thông tin thực tế

Địa điểm
309A Âu Dương Lân, phường Chánh Hưng, Thành phố Hồ Chí Minh
Sách
J. Hirschberger, Lịch sử triết học, tập 1: Triết học cổ đại và trung đại.
Hình thức

Sáu buổi chính diễn ra vào sáng thứ Bảy, có thể tham dự trực tiếp tại Lyceum hoặc trực tuyến. Buổi định hướng và hai buổi hướng dẫn (trao đổi phiếu đọc, góp ý bài viết) diễn ra trực tuyến vào tối thứ Năm.

Tài trợ

Sinh viên được tài trợ 30% phí tham dự. Khi đăng ký, đánh dấu ô tài trợ rồi ghi trường đang theo học và mã số sinh viên.

Tài liệu

Bài đọc của mỗi buổi là những đoạn trích từ chính tác phẩm của các triết gia, dùng bản dịch tiếng Việt nếu đã có. Bài đọc trước buổi 1 là Socrates tự biện của Plato, khoảng 12 trang.

Phiếu đọc

Mỗi tuần viết một phiếu đọc chừng một trang về bài đọc của buổi tới, gửi qua Zalo chậm nhất 24 giờ trước buổi. Mỗi phiếu có hai lời nhận xét gửi lại trong vòng 72 giờ.

Ghi hình

Phần giới thiệu bối cảnh của mỗi buổi được ghi hình cho người vắng mặt. Phần thảo luận không ghi hình.

Người hướng dẫn: Tôn Thất Vĩnh Khang, PhD
Trình độTrung cấp
Hình thức: Lyceum + online
Thời lượng: 06 BUỔI · 01 BUỔI ĐỊNH HƯỚNG · 02 BUỔI HƯỚNG DẪN
Quy mô lớp: Tối đa 18
Chứng nhận: Có, khi hoàn thành
Tài trợĐến 30% phí tham dự

Chưa có thảo luận nào đề cập đến văn bản này

Tạo thảo luận đề cập đến văn bản này

Nhận tin về chương trình mới

Chỉ dùng để báo tin khi Lyceum mở chương trình mới. Mỗi thư đều có liên kết ngừng nhận. Chính sách bảo mật

Quyền riêng tư

Lyceum dùng số liệu phân tích để hiểu cách trang được sử dụng, và đo hiệu quả quảng cáo giới thiệu chương trình. Hai mục đích được hỏi riêng, và chỉ thu thập khi có sự đồng ý.