Từ Ergon đến Eudaimonia: Aristotle đã nói gì về Hạnh phúc?

Không cần tài khoản. Đã có tài khoản thì đăng nhập trước để biểu mẫu tự điền tên và email, và vé nằm trong mục Vé sự kiện.

Mệnh đề của Aristotle cho rằng eudaimonia là một energeia (hoạt động) thể hiện khả năng dùng lý trí phù hợp với các đức hạnh (aretai) chắc hẳn đã quen thuộc đến mức ít ai còn hỏi lại. Nhưng con đường lập luận dẫn tới nó vẫn để lại nhiều chỗ khó diễn giải, đủ để mời ta đọc lại bằng con mắt phê phán.

Aristotle nhắc đến eudaimonia ở Quyển I, chương 4, khi ông nhận xét rằng hầu như ai cũng nghĩ mục đích tối hậu của mọi hành động là eudaimonia. Có điều, về bản chất của eudaimonia thì họ bất đồng với nhau. Toàn bộ Quyển I vì thế là một nỗ lực đi sâu vào chính bản chất ấy.

Ông lập luận rằng con người mong muốn đạt tới eudaimonia vì chính nó chứ không vì một mục đích nào khác; và nếu muốn một đời sống tốt, ta phải hướng đến cái tốt nhất mà con người có thể đạt được bằng hành động — cái ông gọi là “the human good” (1098a16–18).

Để đi đến kết luận rằng cái tốt của con người là một hoạt động của linh hồn phù hợp với đức hạnh, Aristotle khởi đi từ khái niệm ergon và dựng nên một lập luận rất nổi tiếng, nay được gọi là “The Function Argument”, hay lập luận về ergon. Kết luận ông đạt tới ở Quyển I, chương 7 là: eudaimonia là một energeia thể hiện khả năng dùng lý trí phù hợp với các đức hạnh (aretē).

Trong buổi seminar này, ta sẽ cùng đọc kỹ và phân tích Quyển I, chương 7, qua ba chặng:

1. Tái cấu trúc lập luận về ergon, rồi xem Aristotle chống đỡ từng tiền đề ra sao.
2. Thảo luận “achievement interpretation” của Samuel Baker, dựa trên cách diễn giải thay thế mà ông đề xuất cho chính khái niệm ergon.
3. Tham chiếu phê bình của Gavin Lawrence đối với quan niệm của Aristotle về đời sống lý tưởng của con người.